໑໐ ເຫດການເດັ່ນຂອງໂລກ ປະຈຳປີ ໒໐໑໑
(ຄັດຈາກການສັງລວມຂອງ ບ.ກ ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວ)
1/. ເຫດວຸ້ນວາຍທາງການເມືອງແລະສັງຄົມຍູ່ຂົງເຂດອາຟຣິກກາເໜືອແລະຕາເວັນອອກກາງ: ໄດ້ເກີດມີການຊຸມນຸມປະທ້ວງຂອງປະຊາຊົນຈຳນວນຫລາຍ ເຊິ່ງໄດ້ນຳໄປສູ່ການລົ້ມສະລາຍ ຂອງລະບອບການເມືອງ ຫລື ການປ່ຽນຖ່າຍອຳນາດຢູ່ປະເທດຕຸຍນີຊີ, ອີຢິບ ແລະ ເຢເມັນ. ອົງການສົນທິສັນຍາອັດລັງຕິກເໜືອ (ຫລື ນາໂຕ້) ກໍ່ໄດ້ເຂົ້າມາມີສ່ວນຮ່ວມແລະແຊກແຊງຢ່າງເປີດແປນເຂົ້າໃນເຫດການຄັ້ງນີ້ ໂດຍໄດ້ເປີດການບຸກໂຈມຕີທາງອາກາດ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນຊ່ວຍເຫລືອຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານ ເຊິ່ງເປັນຝ່າຍຂອງສະພາຖ່າຍໂອນອຳນາດແຫ່ງຊາດລີບີ ໃນການໂຄ່ນລົ້ມລະບອບການປົກຄອງຂອງທ່ານ ມົວມາຣ໌ ກັດດາຟີ (Mouammar Kadhafi) ເຊິ່ງໃນທີີ່ສຸດ ກໍ່ຈົບລົງດ້ວຍການສັງຫານ ຜູ້ນຳສູງສຸດຄົນນີ້ ຢ່າງປ່າເຖື່ອນແລະໄຮ້ມະນຸດສະທຳທີ່ສຸດ.
2/. ເຂດການຄ້າເອີຣົບ (ຫລື ເຂດເງິນສະກຸນຢູໂຣ) ໄດ້ຖືກກະທົບຢ່າງໜັກໜ່ວງຈາກວິກິດໜີ້ສິນສາທາລະນະ: ເສດຖະກິດຂອງຫລາຍໆປະເທດຂອງເຂດເງິນສະກຸນຢູໂຣ ຕົກຢູ່ໃນສະພາບຖືກຄອບ ງຳຈາກກ້ອນໜີ້ສິນ ສາທາລະນະອັນມະຫາສານ. ວິກິດການດັ່ງກ່າວໄດ້ນາບຂູ່ຢ່າງຮ້າຍແຮງເຖິງກະທັ້ງການຄົງຕົວຢູ່ຂອງເຂດ ເງິນສະກຸນຢູໂຣດັ່ງກ່າວ ແລະ ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ຂະບວນການຟື້ນຟູເສດຖະກິດຂອງໂລກ ຢ່າງຫລີກລ້ຽງບໍ່ໄດ້.
3/. ປະເທດຍີ່ປຸ່ນໄດ້ຮັບຜົນເສຍຫາຍຢ່າງໜັກໜ່ວງຈາກໄພພິບັດທາງທຳມະຊາດ ແຜ່ນດິນໄຫວ ແລະ ຊືນາມິ ສອງຄັ້ງຊ້ອນໆກັນຄື: ໃນວັນທີ 11 ມິນາ, ແຜ່ນດິນໄຫວ ເຊິ່ງຕາມຕິດໆດ້ວຍ ຊືນາມິ ຄັ້ງຮ້າຍແຮງ ທີ່ສຸດເປັນ ປະຫວັດການ ໄດ້ພັດທຳລາຍຢ່າງໜັກໜ່ວງດິນແດນທາງພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງ ເໜືອຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດແລະຫາຍສາບສູນເຖິງ 30.000 ຄົນ, ແລະ ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດການຮົ່ວໄຫລ ຂອງສານກະມັນຕະພາບລັງສີ ໃນບໍລິເວນສະຖານີຜະລິດໄຟຟ້າຈາກພະລັງ ງານນິວເຄລຍ ຟູກູຊິມາ.
4/. ການພົວພັນອາຊຽນ-ຈີນ: ໄດ້ມີການບັນລຸເຊັນສັນຍາກ່ຽວກັບການປະຕິບັດຢ່າງສົມບູນແບບຖະແຫລງການ ວ່າດ້ວຍ ກົດລະບຽບຫລັກການປະພຶດປະຕິບັດຂອງທຸກຝ່າຍທຸກປະເທດ ໃນຂົງເຂດທະເລຕາເວັນອອກ (ຫລື DOC). ໃນລະຫວ່າງກອງປະຊຸມສຸດຍອດຄັ້ງທີ 19 ຂອງບັນດາປະເທດຂົງເຂດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໄຕ້ (ຫລື ອາຊຽນ) ຊຶ່ງດຳເນີນແຕ່ວັນທີ 17 ຫາ ວັນທີ 19 ພະຈິກຜ່ານມາທີ່ນະຄອນບາລີ, ປະເທດອິນໂດເນເຊຍ, ອາຊຽນ ແລະ ຈີນ ໄດ້ຕົກລົງຮ່ວມກັນໃນການທີ່ຈະສືບຕໍ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງເຕັມທີ່ຖະແຫລງການ DOC ໃນໄລຍະລໍຖ້າ ການສຳເລັດການຮ່າງກົດ ໝາຍວ່າດ້ວຍການເດີນເຮືອບົນທະເລຕາເວັນອອກ (COC) ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາຂໍ້ຂັດ ແຍ່ງຢູ່ເຂດທະເລຕາເວັນອອກ ໂດຍສັນຕິວິທີ ແລະ ໂດຍໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍລະຫວ່າງຊາດ.
5/. ຜູ້ນຳການກໍ່ການຮ້າຍລະດັບໂລກ ອູຊະມະ ບິນ ລາເດັນ (Oussama Ben Laden) ຖືກສັງຫານ: ພາຍຫລັງຖືກຕາມຈັບເປັນໄລຍະເວລາຫລາຍປີ, ໃນທີ່ສຸດ ອຸຊະມະ ບິນ ລາເດັນ, ຜູ້ນຳເຄືອຂ່າຍ ອາລ-ເກດາ, ທັງເປັນຜູ້ວາງແຜນບັ້ນບຸກໂຈມຕີກໍ່ການຮ້າຍຄັ້ງວັນທີ 11 ກັນຍາ 2001 ທີ່ນະຄອນນິວຢອກ, ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ໄດ້ຖືກສັງຫານແລ້ວໃນວັນທີ 1 ພຶດສະພາ ຜ່ານມາ ໂດຍໜ່ວຍກຳລັງຮົບພິເສດຂອງອາເມລິກາ ທີ່ປະຈຳການທີ່ປະເທດປາກິດສະຖານ. ການຈູ່ໂຈມຄັ້ງນີ້ ໄດ້ກາຍເປັນເຫດກໍ່ໃຫ້ເກີດຮ່ອງຮອຍຄວາມແຕກແຍກໃນສາຍສຳພັນ ຖານພັນທະມິດລະຫວ່າງສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ປະກິດສະຖານ.
6/. ຂະບວນການ “ຍຶດຄອງຕະຫລາດຫລັກຊັບ ເວີນ ສຕຣີດ” (Occupy Wall Street) ໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວ: ການໂຮມຊຸມນຸຸມມຄັ້ງໃຫຍ່ທີ່ໃສ່ຊື່ວ່າ “ຍຶດຄອງຕະຫລາດຫລັກຊັບ ເວີນ ສຕຣີດ” ໄດ້ເປີດສາກເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນວັນທີ 19 ມິນາ 2011 ແລະ ໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວສະຫະລັດອາເມລິກາ ກໍ່ຄື ໃນ 951 ຕົວເມືອງ ແລະ 82 ປະເທດ ແລະ ດິນແດນທົ່ວໂລກ. ຂະບວນການດັ່ງກ່າວ ເປັນການສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມບໍ່ພໍໃຈຂອງປະຊາຊົນ ຕໍ່ໜ້າຄວາມອະຍຸດຕິທຳທີ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ໃນສັງຄົມ ກໍ່ຄື ຕໍ່ໜ້າຄວາມບໍ່ໂປ່ງໃສແລະຖືກຕ້ອງຍຸດຕິທຳໃນການແບ່ງປັນແຈກ ຍາຍຢ່າງເທົ່າທຽມແລະ ເໝາະສົມແຫລ່ງຊັບພະຍາກອນອັນອຸດົມຮັ່ງມີຕ່າງໆພາຍໃນຊາດ.
7/. ໂລກຂອງເຮົາທະລຸຈຳນວນພົນລະເມືອງຜູ້ທີ 7 ຕື້ຄົນເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍ: ໃນວັນທີ 31ຕຸລາຜ່ານມາ, ໂລກຂອງເຮົາ ໄດ້ກາຍເປັນ “ເຮືອນ ຫລື ທີ່ພັກເຊົາລວມ” ຂອງປະຊາຊົນຈຳນວນ 7 ຕື້ ຄົນແລ້ວ. ບັນຫາພົນລະເມືອງລົ້ນໂລກດັ່ງກ່າວນີ້ ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດບັນຫາທ້າທາຍນາໆປະການທີ່ອາດກະທົບເຖິງສະພາບສິ່ງແວດລ້ອມ, ແລະ ຂະຫຍາຍອັດຕາຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງທາງການເມືອງຂອງໂລກເຮົາໃນຕໍ່ໜ້າ.
8/. ດັດປັບຕົວແບບເສດຖະກິດກູບາໃຫ້ທັນຍຸກທັນສະໄໝ: ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ 6 ຂອງພັກຄອມມຸຍນິດກູບາ ເຊິ່ງໄດ້ໄຂຂຶ້ນໃນເດືອນເມສາຜ່ານມາ ໄດ້ເປີດສັກກະລາດໃໝ່ແຫ່ງພາລະກິດປະຕິວັດ ແລະ ການສ້າງສາສັງຄົມນິຍົມຢູ່ປະເທດກູບາ ດ້ວຍການຮັບຮອງເອົານະໂຍບາຍດັດປັບຕົວແບບເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດກູບາ ໃຫ້ທັນຍຸກທັນສະໄໝກ່ວາເກົ່າ ລວມທັງການລະດົມຊຸກຍູ້ບັນດາທ່າແຮງທີ່ຫລາກຫລາຍຂອງຂົງເຂດເສດຖະກິດພາກເອກະຊົນ.
9/. ສະຫະລັດອາເມລິກາຢຸດຕິສົງຄາມອີຣັກ: ປະທານະທິບໍດີອາເມລິກາ ທ່ານບາຣັກ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດແຈ້ງການໃນວັນທີ 14 ທັນວາຜ່ານມານີ້ ເຖິງການຕັດສິນໃຈຢຸດຕິສົງຄາມອາເມລິກາ ທີ່ ປະເທດອີຣັກ. ຜົນສະຫລຸບຂອງສົງຄາມດັ່ງກ່າວ ເຊິ່ງແກ່ຍາວເຖິງ 9 ປີ ແລະ ມີທະຫານອາເມລິກາ ເສຍຊີວິດ ປະມານ 4.500 ຄົນ ລວມທັງ ຜູ້ໄດ້ຮັບບາດເຈັບເຖິງ 30.000 ຄົນ ແລະ ນຳໃຊ້ງົບປະມານສູງເຖິງປະມານ 800 ຕື້ໂດລາ; ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງມີຊາວອີຣັກ ປະມານ 100.000 ຄົນທີ່ຖືກຂ້າຕາຍ, ແລະ ຄົນໄຮ້ທີຢູ່ອາໃສ ອີກປະມານ 1,7 ລ້ານຄົນ. ປະເທດອີຣັກ ໃນຍຸກປະຈຸບັນ ຈຶ່ງກາຍເປັນປະເທດທີ່ມີຄວາມຮຸນແຮງ ແລະ ເຫດກໍ່ການຮ້າຍສູງທີ່ສຸດຂອງໂລກ.
10/. ຜູ້ນຳສູງສຸດຂອງສປປ ເກົາຫລີ ສະຫາຍ ກິມຈົງອິນ ເຖິງແກ່ມໍລະນະກຳ:
ຜູ້ນຳປະເທດສປປ ເກົາຫລີ ໄດ້ເຖິງແກ່ມໍລະນະກຳແລ້ວໃນວັນທີ 17 ທັນວາ ດ້ວຍອາຍຸ 69 ປີ. ອົງການນຳສູງສຸດຂອງປະເທດ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ປະຊາຊົນຈົ່ງສາມັກຄີເຕົ້າໂຮມກັນ ພາຍໄຕ້ການຊີ້ນຳນຳພາຂອງຜູ້ນຳຄົນໃໝ່ ສະຫາຍນາຍພົນ ກິມ ຈົງ ເອິນ, ເຊິ່ງເປັນຮອງປະທານຄະນະກຳມະການປ້ອງກັນຊາດແຫ່ງສປປ ເກົາຫລີ. ບັນດາທ່ານຜູ້ນຳຂອງຫລາຍໆປະເທດຂອງໂລກ ໄດ້ສົ່ງສານເສົ້າສະຫລົດໃຈ ພ້ອມທັງສະແດງຄວາມຄາດຫວັງວ່າຈະໄດ້ເຫັນຂະບວນການເສີມສ້າງແລະຟື້ນຟູສັນຕິພາບ ຢູ່ແຫລມເກົາຫລີ ເລີ່ມຕົ້ນຄືນໃໝ່.
(ສະຫລຸບຂ່າວເດັ່ນປະຈຳປີ ໒໐໑໑ ໄດ້ຈາກ ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວ)
(ພາບ ໄດ້ຈາກອິນເຕີເນັທ)
ຂອບໃຈທີ່ອ່ານ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น